Agradecemos sobre manera al Sr. Porfirio Meneses habernos facilitado las piezas de su trabajo inédito en quechua y castellano, que publicamos a continuación, sin edición alguna.

Yapa tinkunakuy (“El reencuentro”)



XII

PICHIKURUKUNA

Puyukunam qatachkanku llaqtayta
mamaypa churakunan maytunhina,
ichaqa manam pipas uyarina
kanchu hichpapas karupas maskayta.

Imanasqam tarinchik chunniqta?
Ripunchu yanay? Unqunchu china?
Putiy waqaychu hamun lluqllahina?
Amaya munachunchu muchunayta.

Rikcharichun sumaq kayninpi llaqtay,
wayranpiwan takin qayaykuchunku
kutipamuwananpaq kuyay yanay.

Payllawanmi qantukuna sisanku,
pichikurupas pillpintupas hanay
uraykunapi kusikachakunku.



XII

LUCIERNAGAS

Las nubes se posan sobre mi pueblo
como el manto que abrigaba a mi madre,
pero no hay nadie aquí a quien se oiga
aun buscando muy cerca o distante.

¿Por qué nos damos con este silencio?
¿Se ausentó mi amada? ¿Enfermó tal vez?
¿Sufrir y llorar vienen en torrente?
¡Nada permita hundirnos en congoja!

Que despierte en su belleza mi aldea.
Que sus aires y canto la llamen
para el regreso de mi luz amada.

Sólo con ella florecen los qantus
Y arriba y abajo revolotean
bellas mariposas y luciérnagas.




XVII

NANARISQA HAMUTAY


Unakuypa huk chusanpi takyasqa
ñawpaq miskip kanchayninta yuyastin,
ripuq pilluypa chaqwanta manchastin
samani kikillaymanta wanaspa.

Chay suyakuypa ukunpi churasqa
ama, ari, kusam, mana allin nistin,
imakunata qawaspa tunkistin
maskani hamutayniy nanarisqa.

Manapas chiqampay kaq kawsaypichu
imataraq rurachwan llutan kaypi
rikukuspa, wiqiwan tanichiychu?

Suyakuy, musquy, llankay chaninchu?
Paqta Dios ñuqanchikwan pantayninpi
hampi kakuchkanqa wañuyllapichu?

XVII

PENSAMIENTO ADOLORIDO

Detenido en un vano del tiempo
evocando la dulce luz de antaño,
temiendo el fragor de espirales idos
descanso ausente impío de mí mismo.

En lo interior de aquella espera guardo
decires: no, sí, excelente, malo,
Y encontrándolo todo a flor de dudas
quedo con pensamiento adolorido.

Si no existiera verdad en la vida
¿Qué nos haríamos en el absurdo?
¿Sólo en el llanto podrá haber consuelo?

¿Soñar, esperar, no cuentan?
Quizá en el error de Dios con nosotros
El remedio sólo se halle en la muerte.



XXIV

RIPURQANI ULLPUSQA

Ripukurqani qammanta ullpusqa,
kuyayniykipi hukpa qayllan kaptin;
chinkarqani qammanta nanawaptin
qatqichikuypiwan sunquy kirispa.

Ripuyta maskani nunay kanispa,
iñichiwaqniy killata kanchaptin
mawka takarpuman watani hinaptin
llantu wiqillan churawan tanisqa.

Chaymantapuni puriy purillani
tutan tutan kawsaymanta ayqistillan
manchaypiwan muchuyllawan tupani.

Hinapallas way! kani maskastillan
chay mana yurisqa llaqtatapuni
samipas kayman karu qawastillan.

XXIV

ME FUI VENCIDO

Me fui de ti vencido por presencia
ajena en tu cariño, me perdí
de ti pues me dolía la amargura
de mi corazón tan herido y solo.

Busqué ausentarme con mi alma mordida
y a la luna que alumbraba mi fe,
y fe me daba, la até en mi locura
a un viejo poste y me alentó su angustia.

Desde entonces voy por vagos caminos
sin prisa ni pausa, de noche a noche
huyendo de la vida a la congoja.